Blago iz košnice

Med je jedan od najpoznatijih pčelinjih proizvoda. Međutim osim meda, pčele proizvode: matičnu mliječ, propolis, polen (pčelinji prah), vosak i pčelinji otrov. Sada ćemo o svakom proizvodu i reći po nešto.

Med

Med je visoko kvalitetna ljudska hrana, koja ima ljekovita svojstva. Njega proizvode medonosne pčele (Apis mellifera) iz nektara cvjetova medonosnih biljaka. Nektar je slatki sok koji u cvjetovima luče žlijezde nektarije. Med u prirodnom obliku sadrži: šećere (glukoza i fruktoza), kiseline i minerale (Ca, Fe, Mg, Co, P, Na i dr.), kao i  vitamine koji ljudski organizam veoma lako prima. Pored svega ovoga, med ima veoma važna terapijska svojstva u liječenju starih rana, što znači da je u isto vrijeme i lijek i izvanredan pčelinji produkt. Postoji bagremov med, lipov med, suncokretov med i livadski med. Tamnije vrste meda (šumski med) sadrže mnogo minerala i antioksidanasa koji se preporučuju za jačanje organizma slabijih ljudi, za uklanjanje problema sa plućima-kašalj, prehlade i sl. Bagremov med je najblaži, pa se preporučuje kod djece i osjetljivih osoba. Takođe, specifičan ukus ima i lipov med, koji je posebno preporučljiv kod respiratornih oboljenja i sniženja tjelesne temperature.

Istraživanja su pokazala da redovna upotreba 1 supene kašike meda dnevno (15g), produžuje godinu dana života, jer med sadrži antioksidanse koji sprečavaju stvaranje krvnih ugrušaka, odnosno čuvaju epitel krvnih sudova.

Matična mliječ

Matična mliječ je proizvod mladih pčela. Proizvodi se od polenovog praha. Mliječ se često naziva i „kraljevski žele“. Matična mliječ je složeni koncentrat bioloških visoko aktivnih materija sa 18% proteina, 15% ugljenih hidrata, 5% masti, 1% mineralnih materija. Sadrži visoku koncentraciju vitamina, enzima, polnih i drugih hormona, posebno E, D i B vitamina. Primjena matične mliječi ima veoma dobre efefkte kod oboljenja kardiovaskularnog sistema, želudačno-crijevnog trakta, kod tuberkuloze i bruceloze, kod zapaljenja zglobova, kod regulisanja krvnog pritiska. Djelotvornost mliječi je poznata i kod osteoporoze, zatim kod bolesti zuba, raznih dermatita i dr. Zahvaljujući velikim količinama B₅matična mliječ usporava efekte starenja, vidljive na koži, kosi i noktima.

Istraživač matične mliječi De Belfever, (1958) napisao je: „Kad bi bilo moguće čovjeka hraniti kao maticu, matičnom mliječi, nedvojbeno bi doživio 300 godina, zdrav i snažan“ .

Propolis

Propolis je pčelinji lijepak koji se sastoji od: 55% balzama, 30% voska, 10% eteričnog ulja i 5% polenovog praha. Pčele koriste propolis za popunjavanje pukotina na košnici, za popravljanje ramova, za dezinfekciju cjelokupne površine saća, ramova košnice i tijela samih pčela. Propolis je aromatična smola biljnog porijekla, zelenkasto-smeđe boje. Izlučuju ga pupoljci nekog drveća, a najčešće topole, breze i jablanovi. Najviše se skuplja u jesen, jer pčele po instinktu osjećaju da se približava zima. Propolis ima osobinu da pomaže u liječenju rana pri čemu snažno utiče na obnavljanje epitela pa se uspješno primjenjuje u dermatologiji. Pošto ubrzava zarastanje rana primjetni su dobri efekti u liječenju hemoroida. Djeluje na mikroorganizme slabije od antibiotika, ali je manje toksičan od njih, ne stvara rezistentnost prema bakterijama, a kod unutrašnje primjene ne oštećuje normalnu crijevnu floru. Efikasan je kod akutne i hronične upale grla, kod svih rana u usnoj duplji, čira na želucu, hepatitisa, gripa, proliva, kod poremećaja u radu pluća. Umjerena doza propilsa je 1 g dnevno.

Pčelinji vosak

Pčelinji vosak služi za izgradnju saća, od koga zavise ne samo proizvodnja meda, već i njihovo razmnožavanje. Već je poznato, matica polaže jajašca u prethodno izgrađene, dezinfikovane ćelije u kojima se razvija podmladak. Jedan dio ćelija služi za odlaganje hrane, meda i polena (perge) i za proizvodnju matične mliječi. Vosak ima veliku primjenu u farmaceutskoj i kozmetičkoj industriji, u proizvodnji voskovih boja, automobilskoj industriji i drugim granama djelatnosti. U kozmetičkoj industriji služi za pravljenje krema, mlijeka za uklanjanje šminke, a ovo je sve zahvaljujući njegovoj savitljivosti, elastičnosi, topljivosti na relativno niskim temperaturama (62⁰C do 64⁰C).  Do danas nije pronađen sintetički proizvod koji bi mogao objediniti sva ta svojstva.

Pčelinji otrov

Pčelinji otrov je proizvod koji pčele koriste za svoju odbranu. Deponuje se u rezervoaru otrovne žlijezde, sve dok nisu prinuđene da ga upotrijebe. Pčelinji otrov je sekret žaočnog aparata pčela radilica i matice. Radilice ga koriste za odbranu od uljeza i drugih neprijatelja, a matica isključivo u borbi sa drugom maticom. Pčelinji otrov se koristi za liječenje reume, išijasa i drugih bolesti. Može se koristiti direktnim ubodom pčela ili se od samog otrova pripremaju masti i otopine. Pčelinji otrov djeluje protivupalno, poboljšava tonus mišića, povećava snagu srčanog mišića, povećava priliv krvi u krvne sudove mozga i koronarne arterije srca, ima antialergijsko dejstvo, ukida alergijski grč bronhija, proširuje krvne sudove mozga, povećava ukupnu brzinu srca i srčanog rada, smanjuje krvni pritisak perifernog karaktera, smanjuje holesterol u krvi i krvnim sudovima, utvrđen je i radiozaštitni efekat.