Iznosi premija u stočarskoj proizvodnji u sklopu Agrobudžeta 2023

Poštovani korisnici, kao što smo i najavili, u narednom periodu krećemo sa objavljivanjem mjera iz Agrobudžeta pojedinačno, kako bi lakše rukovali sa predstavljenim dokumentom.

Razlozi za podršku

Specifični prirodni uslovi Crne Gore, koji se ogledaju u velikim površinama prirodnih livada i pašnjaka, predodredili su ekstenzivno gajenje preživara. Govedarstvo je najvažnija grana stočarstva, sa ukupnim brojem od oko 71.000 grla. Goveda se gaje na više od 50% poljoprivrednih gazdinstava, odnosno na 75% gazdinstava koja se bave stočarskom proizvodnjom. Izmjena rasnog sastava ide u pravcu povećanja učešća produktivnijih rasa dok se teži i povećanju broja grla po poljoprivrednom gazdinstvu i unapređivanju infrastrukture na poljoprivrednim gazdinstvima kao i primjeni savremenijih načina uzgoja. Tov junadi sve više dobija na značaju, budući da se tov odvija kako u intenzivnim, tako i u ekstenzivnim sistemima uzgoja. Kod ovaca i koza, koje se tradicionalno gaje za proizvodnju mlijeka i mesa, ishrana se gotovo u cjelini bazira na korišćenju prirodnih livada i pašnjaka lošijeg kvaliteta.

Korišćenje raspoloživih resursa prirodnih livada i pašnjaka gajenjem preživara tijesno je povezano sa ostankom aktivne radne snage na ruralnom području, odnosno smanjenjem negativnih demografskih trendova.

Ciljevi podrške

• podizanje konkurentnosti stočarske proizvodnje i stvaranje tržišno održivog proizvođača;
• vertikalne integracije u proizvodnji mesa i podizanje standarda života poljoprivrednih obezbjeđivanje uslova za uravnotežen razvoj govedarstva, ovčarstva i kozarstva;
• bolje korišćenje raspoloživih resursa, posebno prirodnih livada i pašnjaka;
• jačanje proizvođača u ruralnim područjima kroz povećanje dohotka poljoprivrednih

Opis mjere i kriterijumi za podršku

Direktna plaćanja u stočarstvu sadrže:

• premije po grlu za krave i priplodne junice;
• premije po grlu za krave i priplodne junice u sistemu držanja krava-tele (isključivo za tovne rase goveda-uzgoj u čistoj rasi)
• premije po grlu za priplodne ovce i koze;
• premije za organizovani tov junadi, bikova i volova.

1. Premije za krave i priplodne junice – pravo na podršku imaju sva gazdinstva koja gaje jedno i više grla te vrste stoke i to za svako grlo. Kriterijum je ispunjen ako gazdinstvo drži taj broj grla minimalno sedam mjeseci u tekućoj godini.

Osnovna premija po grlu za priplodne krave i junice iznosi do 85€.

1. Premije po grlu za krave i priplodne junice u sistemu držanja krava-tele (isključivo tovne rase-uzgoj u čistoj rasi)- pravo na podršku imaju sva gazdinstva koja gaje tri i više grla te vrste stoke i to za svako grlo. Kriterijum je ispunjen ako gazdinstvo drži taj broj grla minimum sedam mjeseci u tekućoj godini.

Osnovna premija po grlu za priplodne krave i junice u sistemu držanja krava-tele iznosi do 130€.

1. Premije za priplodne ovce i koze – pravo na podršku imaju sva gazdinstva koja gaje 10 i više ovaca odnosno 10 i više koza u stadu. Plaćanje se odnosi na svako grlo. Kriterijum je ispunjen ako gazdinstvo drži taj broj grla minimalno sedam mjeseci u tekućoj godini. Osnovna premija po grlu za priplodne ovce i koze iznosi do 10€.

Premije po grlu zaorganizovani tov junadi, bikovai volova- pravo na premiju za organizovani tov imaju ona gazdinstva koja tu kategoriju goveda prodaju odobrenom odnosno registrovanom objektu u poslovanju hranom (klanica, mesara), upisanim u

Centralni registar odobrenih i registrovanih objekata za obavljanje djelatnosti u poslovanju hranom i hranom za životinje koji vodi organ uprave (u daljem tekstu: Registar objekata za hranu) i koja su zaklana u odobrenoj klanici. Premiju ostvaruju grla rođena i utovljena u Crnoj Gori. Uslov za ostvarivanje prava na premiju je da grla borave na gazdinstvu u tovu najmanje šest mjeseci.

Osnovna klanična premija za tovljenu junad, bikove i volove iznosi do 150€ po grlu koje je rođeno i utovljeno i Crnoj Gori. Premija se ne ostvaruje za klanje teladi.

Uslov za ostvarivanje klanične premije za utovljenu junad, bikove i volove je da grla imaju minimalnu tjelesnu masu od 400 kg, uz izuzetak za junad utovljenu na paši koja mogu imati minimalnu masu pri klanju 350 kg.

Držalac životinje ostvaruje pravo na premiju za organizovani tov junadi, bikova i volova dostavljanjem Ministarstvu:

• prijave početka organizovanog tova grla koju treba da prati potvrda o broju grla na gazdinstvu iz Elektronske baze podataka, kako bi se imao uvid o broju grla u tovu (prijava tova je u roku od deset dana od ulaska grla u organizovani tov).

Nakon izvršene terenske kontrole po podnesenoj prijavi za organizovani tov, podnosilac zahtjeva je dužan nakon klanja grla da dostavi:

• otkupni list odobrenog odnosno registrovanog objekta (klanica, mesara) koji je upisan u Registar objekata za hranu (sa upisanim imenom i adresom vlasnika, datumom otkupa, tjelesnom masom grla, brojem gazdinstva, identifikacionim brojem grla i kategorijom grla). Grla moraju biti zaklana u odobrenoj klanici, što se utvrđuje na osnovu podataka iz Elektronske baze podataka i uvidom u dokumentaciju sa linije klanja, a slučaju da otkupljivač nije istovremeno i subjekat koji obavlja djelatnost klanja (odobrena klanica) obavezno je dostaviti i potvrdu o klanju u odobrenoj klanici.

Pravo na premiju za tov isključivo imaju gazdinstva koja su prijavila početak tova. Obavezna je prijava tova minimum šest mjeseci prije klanja.

Uslov za dobijanje premije je da su grla obilježena ušnim markicama, da su poznatog porijekla i registrovana u Centralnom registru gazdinstava i životinja i da držalac životinja uredno vodi evidenciju, da posjeduje pasoše za goveda, odnosno da vrši godišnje popise ovaca i koza u skladu sa zakonom i da su nad životinjama sprovedene mjere po Programu obaveznih mjera zdrastvene zaštite životinja u prethodnoj odnosno tekućoj godini. Premije u govedarstvu ostvaruju grla koja na dan 1. jun tekuće godine imaju navršenu godinu dana starosti. Dokaz o ispunjenosti uslova je izvod iz Elektronske baze podataka – Podaci o imanju, odnosno evidencija godišnjih popisa koju izdaje nadležna veterinarska ambulanta. Svi podnosioci zahtjeva dužni su da ažuriraju sve promjene u broju grla stoke prije podnošenja zahtjeva za premije kako bi se stanje u Elektronskoj bazi i Registru poljoprivrednih gazdinstava poklapalo sa stanjem na terenu.

U slučaju da se nakon završene administrativne i terenske kontrole, utvrdi razlika između broja grla na gazdinstvu i broja grla navedenih u zahtjevu za premiju:

• razlika do 20%, premija će se isplatiti za onaj broj grla koji je zatečen na gazdintvu prilikom terenske kontrole, pod uslovom da korisnik plaćanja u trenutku terenske kontrole priloži adekvatne dokaze za nastalu razliku. U suprotnom gubi parvo na podršku;
• razlika viša od 20%, pravo na podršku će biti uskraćeno.

Uslov za plaćanje premije je da je poljoprivredno gazdinstvo registrovano u Registru poljoprivrednih gazdinstava sa inoviranim podacima u 2023. godini, da su na gazdinstvu sprovedene mjere obavezne zdravstvene zaštite životinja i da u isti ima upisano minimum 1 ha poljoprivrednog zemljišta. Izuzetno, Ako registrovano poljoprivredno gazdinstvo nema upisano 1 ha poljoprivrednog zemljišta, ukupna premija će biti umanjena do 30% od visine premije po grlu. Gazdinstva su dužna da u uzgoju životinja poštuju preporuke utvrđene Kodeksom dobre poljoprivredne prakse. Pravo na premiju ostvaruju samo grla koja su zatečena na gazdinstvu podnosioca zahtjeva prilikom kontrole na terenu, i ona grla za koja je prilikom terenske kontrole dostavljen dokaz da su boravila na gazdinstvu minimum sedam mjeseci, a o čemu je sačinjen zapisnik.

Ako ukupna visina zahtjeva za plaćanja direktne podrške prevazilazi budžetom planirani godišnji iznos, proporcionalno se smanjuju jedinična plaćanja po grlu.

Korisnici su poljoprivredna gazdinstva koja ispunjavaju propisane kriterijume.

Način plaćanja

Uplatom na žiro račun poljoprivrednim gazdinstvima, prema spiskovima Direkcije za savjetodavne poslove u oblasti stočarstva.

Procedura realizacije

Mart: Direkcija za savjetodavne poslove u oblasti stočarstva distribuira obrasce zahtjeva i putem medija obavještava poljoprivredna gazdinstva da podnesu zahtjev za premiju u stočarskoj proizvodnji.

1. mart – 30. april: Proizvođači sami ili uz pomoć Direkcije za savjetodavne poslove u oblasti stočarstva popunjavaju obrasce za premije. Zahtjevi za premije se dostavljaju regionalnim centrima Direkcije za savjetodavne poslove u stočarstvu, neposredno ili preporučenom poštom.
2. maj: Direkcije za savjetodavne poslove u stočarstvu dostavlja zahljučen spisak podnijetih zahtjeva za premiju Ministarstvu.
3. maj – 1. oktobar: Direkcija za savjetodavne poslove u oblasti stočarstva provjerava stanje na terenu, minimalno 80% zahtjeva za sve premije.

Dokumentacija za organizovani tov junadi, bikova i volova dostavlja se Ministarstvu na početku organizovanog tova. Dokumentacija se dostavlja regionalnim centrima Direkcije za savjetodavne poslove u oblasti stočarstva, neposredno ili preporučenom poštom. Direkcija za savjetodavne poslove u stočarstvu provjerava sve zahtjeve preko Elektronske baze podataka i vrši kontrolu lica mjesta najmanje tri puta tokom tovnog perioda.

1. jul – 1. decembar: Nakon izvršenih terenskih kontrola regionalni centri Direkcije za savjetodavne poslove u stočarstvu pripremaju izvještaje sa spiskovima za isplatu premija i dostavljaju Ministarstvu na dalje postupanje.
2. jul – 15. decembar: Isplata premija za tekuću godinu na osnovu dostavljenih spiskova. Podnosilac zahtjeva je dužan da omogući nesmetano vršenje kontrole na terenu, u suprotnom, ako na bilo koji način onemogući vršenje kontrole, zahtjev će biti odbijen. Finansijski plan koji slijedi određen je na osnovu podataka iz podnesenih zahtjeva i broja grla koja su stekla pravo za premiju u 2022. godini.

Obrasci zahtjeva za premije mogu se preuzeti u regionalnim kancelarijama Direkcije za savjetodavne poslove u oblasti stočarstva i sa internet stranice Ministarstva.

Nadzor i kontrola

Ministarstvo, koordinator mjere- generalni direktor Direktorata za poljoprivredu; Operativna odgovornost- samostalni savjetnik i za direktna plaćanja u stočarstvu; Implementaciona odgovornost- načelnik Direkcije za savjetodavne poslove u oblasti stočarstva.

Finansijski plan

Komponente	Iznos u €
Premije za gazdinstva u govedarstvu	4.325.000,00
Premije za gazdinstva u ovčarstvu	1.500.000,00
Premije za gazdinstva u kozarstvu	220.000,00
Premija za organizovani tov junadi, bikova i volova	550.000,00
UKUPNO:	6.595.000,00